Dış Ticaret Türleri Nelerdir?
Dış ticarette temel hareket, mal veya hizmetin ülkeye alınması ya da başka bir ülkeye satılmasıdır. Transit ticaret ise alım ve satışın farklı ülkelerdeki taraflar arasında kurulduğu ayrı bir ticari işlem modelidir.
İthalat
Yurt dışından mal veya hizmet satın alınmasıdır. Eşyanın Türkiye’de serbest dolaşıma girmesi halinde gümrük işlemleri, vergiler ve varsa ticaret politikası önlemleri uygulanır.
İhracat
Türkiye’den başka ülkelere mal veya hizmet satılmasıdır. Eşya ihracatında ürünün niteliğine göre gümrük beyanı, izin, kontrol ve diğer mevzuat işlemleri gerekebilir.
Transit Ticaret
Yurt dışından veya serbest bölgeden satın alınan bir malın, Türkiye’de serbest dolaşıma sokulmadan başka bir yurt dışı veya serbest bölge alıcısına satılması esasına dayanır.
Ticaret Türü, Ödeme Şekli ve Gümrük Rejimi Aynı Şey Değildir
Bir dış ticaret işleminin yönü, ödemenin nasıl yapılacağı ve eşyanın hangi gümrük rejimine tabi tutulacağı birbirinden ayrı konulardır.
Ne Yapılıyor?
Mal veya hizmetin hangi yönde hareket ettiğini ve ticari işlemin temel niteliğini ifade eder.
Para Nasıl Ödenecek?
Alıcı ile satıcı arasındaki mal bedelinin hangi yöntemle ve hangi aşamada ödeneceğini belirler.
Eşya Gümrükte Nasıl İşlem Görecek?
Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesindeki hukuki durumunu ve uygulanacak gümrük işlemlerini belirler.
İthalat
Başka ülkelerde üretilmiş malların, ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasıdır. Dış alım da denilmektedir. İhracatın karşıtıdır ve onunla birlikte bir ülkenin dış ticaret dengesini oluşturur. İthalat, özel ya da tüzel kişilerce kamu iktisadi kuruluşları ya da devlet tarafından doğrudan yapılabilir. İthalat çeşitleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.
- Akreditifli ithalat: Alıcının, malın sevkinden önce bir banka aracılığıyla satıcının bulunduğu yerdeki bankası nezdinde malın sevk belgesinin teslimi karşılığında ödenmek üzere kredi açtırmasıdır.
- Mal karşılığı ithalat: Malın gümrüklenmesi işleminden sonra bedelini ödeyerek belgenin çekilmesi ile gerçekleşen ithalattır.
- Bedelsiz ithalat: Vergisi olmaksızın ülkeye sokulan mallar (özel eşyalar hediyeler vb)dır.
- Belge karşılığı ithalat: Malın gelmiş olma şartı aranmaksızın ithalat yapılan ülkeden yola çıkarılmış olduğunu gösteren belgenin bedelini ödeyerek bankadan belge alınması ile gerçekleştirilen ithalattır.
- Kredili İthalat: Bedeli daha sonra ödenmek üzere yapılan vadeli ithalattır.
- Geçici Kabullü İthalat: İhraç etme amacıyla yapılan ithalattır.
- Ankonsinyasyon İthalat: Satışın yapılması ve belirli bir vade sonunda mal bedelinin transfer edilmesi şartıyla yapılan ithalattır.
İhracat
Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışına ihracat denir. Ürünün ihracata yönelik biçimde kaliteli ve uluslararası standartlara ve piyasa şartlarına uygun biçimde üretilmesinden, yurt dışında pazarlanması, reklam ve tanıtımının yapılması, dış satımının gerçekleştirilmesi, en uygun ambalaj ve nakliye biçiminin seçilmesi, ihracatçının ülkesindeki dış ticaret mevzuatını bilerek zamanında gerekli işlemleri tamamlaması ve ürünün istenilen yere zamanında teslimine kadar uzanan çeşitli aşamalardan geçerek gerçekleşir.
İhracatçı gerçek usulde vergi mükellefi olup bulunduğu ildeki Ticaret ve Sanayi Odalarına kayıtlı ve diğer kanunlara göre ihracat yapmasına bir engel bulunmayan gerçek veya tüzel kişi, tacirdir. İhracat yapan firma, ihracat yapacağı ülke için hazırlamış olduğu formu Odalardan temin ederek doldurur. Yurt dışına gidecek malzemenin faturasını da ekleyerek bir dilekçe ile ilgili Odaya başvurur ve gerekli incelemeden sonra belgeler tasdik edilir. İhracatçı Birliklerinin kapsamına giren malları ihraç edecek olan firmaların, Birliklere üye olmaları gerekmektedir. Birlik üyelik belgesine sahip olmadan bu malların ihracı yapılamaz.
Transit Ticaret
Transit ticaret, yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmadan ya da antrepodan satın alınan malın, ülkemiz üzerinden transit olarak veya doğrudan doğruya yurt dışında veya serbest bölgede yerleşik bir firmaya ya da antrepoda satılmasıdır. Transit ticaret talepleri, “Transit Ticaret Formu” düzenlenmek suretiyle bankalara yapılır. Transit ticarete konu olan mallarla ilgili olarak, ithalata ve ihracata ilişkin vergi, resim, harç ve fon tahsil edilmez. Gümrük İdarelerince verilebilecek izne istinaden malların
Türk gümrük hattını aşarak işçilik görmek üzere fiktif depo veya antrepolara alınması “fiili ithal” hükmünde değildir. Uluslararası anlaşmalarla ticareti yasaklanmış mallar ile Müsteşarlığın madde politikası itibariyle transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği mallar transit ticarete konu olamaz. İthalat ve ihracat yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.
Dış ticaret kursu bilgileri eğitim almak için yazımızı okuyabilirsiniz.
Twitter da bizi takip edebilirsiniz.
